Reinheidscode CCC en deeltjesgrootteklassen – zo leest u het testresultaat

Het rapport van een onderzoek naar technische reinheid volgens VDA 19.1 en ISO 16232 geeft het aantal deeltjes per grootteklasse, de massa van de verontreiniging, het grootste deeltje en vaak de reinheidscode CCC. We leggen uit wat deze waarden betekenen en hoe u ze vergelijkt met de reinheidsspecificatie op de tekening of van de klant.

Laborant bij een testkast voor technische reinheid

Deeltjesgrootteklassen

Bij lichtoptische analyse wordt de langste afmeting van elk deeltje op het filter gemeten en wordt het deeltje ingedeeld in een grootteklasse die met een letter wordt aangeduid. De ondergrens hoort bij de klasse, de bovengrens al bij de volgende.

Klasse	Deeltjesgrootte [µm]
B	5–15
C	15–25
D	25–50
E	50–100
F	100–150
G	150–200
H	200–400
I	400–600
J	600–1000
K	1000–1500
L	1500–2000
M	2000–3000
N	3000 en groter

Een reinheidsspecificatie bepaalt meestal hoeveel deeltjes in bepaalde klassen per onderdeel of per oppervlak zijn toegestaan en hoe groot het grootste deeltje mag zijn.

Soorten deeltjes

Naast de grootte telt ook de soort deeltje, omdat verschillende deeltjes verschillende risico’s geven:

metallisch glanzende deeltjes (metallic shiny particles) – meestal spanen en metaalvijlsel; het gevaarlijkst voor hydrauliek, lagers en elektronica, daarom worden ze in specificaties vaak apart begrensd,
niet-metallische deeltjes – bijv. kunststof, slijtagedeeltjes, zand en resten van schuurmiddelen,
vezels – lange, dunne deeltjes, bijv. van textiel en poetsdoeken; ze worden in het resultaat apart vermeld.

Reinheidscode CCC

De Component Cleanliness Code (CCC) vat het resultaat samen in één reeks tekens, bijv. CCC = A(B13/C12/D11/E9/F7/G5/H3/I00). De letter vóór de haakjes geeft aan waarop het aantal deeltjes betrekking heeft: A – 1000 cm² oppervlak van het onderdeel, V – 100 cm³ volume, N – één onderdeel.

Tussen de haakjes staat elk paar voor een grootteklasse en een verontreinigingsniveau. Hoe hoger het niveau, hoe meer deeltjes – elk volgend niveau staat voor ongeveer twee keer zoveel deeltjes als het vorige. Niveau 00 betekent dat in die klasse geen enkel deeltje is gevonden.

Massa van de verontreiniging

Gravimetrische analyse geeft de massa van de van het onderdeel verzamelde verontreiniging, meestal in milligram per onderdeel of per 1000 cm² oppervlak. Massa en aantal deeltjes zeggen verschillende dingen, daarom eisen specificaties vaak beide waarden.

Waarop u let bij het vergelijken van het resultaat met de specificatie

extractiemethode – drukspoelen, ultrasoon, doorspoelen of schudden geven verschillende resultaten, daarom moeten de methode en de parameters overeenkomen met de specificatie of de afgesproken procedure,
afklingtest (declining test) – bevestigt dat de gekozen extractie vrijwel alle verontreiniging van het onderdeel verwijdert: elke volgende extractie levert minder deeltjes op, de laatste hoogstens 10% van het totaal,
blanco waarde (blank value) – verontreiniging die de test zelf inbrengt (vloeistof, apparatuur, omgeving) moet duidelijk kleiner zijn dan de gemeten verontreiniging,
aantal onderdelen per monster – kleine onderdelen worden met meerdere tegelijk getest, zodat het resultaat betrouwbaar is,
grootste deeltje – één deeltje groter dan toegestaan is genoeg om het onderdeel te laten afkeuren, ook als de aantallen in de klassen laag zijn.

Twijfel over een testrapport, of bent u nog bezig met een reinheidsspecificatie? Ons geaccrediteerde laboratorium (AB 1836) onderzoekt onderdelen volgens VDA 19.1 en ISO 16232 en helpt de juiste testmethode voor het onderdeel te kiezen.

Verwante diensten

Veelgestelde vragen

Wat betekent CCC = A(B13/C12/D11/…)?

Dat is de reinheidscode van het onderdeel volgens ISO 16232 en VDA 19.1. De letter A betekent dat het aantal deeltjes betrekking heeft op 1000 cm² oppervlak, en elk paar tussen haakjes geeft een grootteklasse (bijv. B: 5–15 µm) en het verontreinigingsniveau in die klasse – hoe hoger het niveau, hoe meer deeltjes.

Welke deeltjesgrootteklassen beschrijft VDA 19.1?

Van B (5–15 µm) tot N (3000 µm en groter). De klasse wordt bepaald door de langste afmeting van het deeltje, gemeten bij lichtoptische analyse.

Wat zijn metallisch glanzende deeltjes?

Deeltjes die bij lichtoptische analyse licht weerkaatsen zoals metaal – meestal spanen en vijlsel. Ze zijn het gevaarlijkst voor hydrauliek, lagers en elektronica, daarom worden ze in specificaties vaak apart begrensd.