# Kod czystości CCC i klasy wielkości cząstek

> Jak czytać wynik badania czystości technicznej wg VDA 19.1 i ISO 16232: klasy wielkości cząstek B–N, kod czystości CCC, masa zanieczyszczeń i największa cząstka.

Adres: https://p4cinternational.com/baza-wiedzy/kod-czystosci-ccc-i-klasy-wielkosci-czastek/

## Kod czystości CCC i klasy wielkości cząstek – jak czytać wynik badania

Sprawozdanie z badania czystości technicznej wg VDA 19.1 i ISO 16232 podaje liczbę cząstek w klasach wielkości, masę zanieczyszczeń, największą cząstkę i często kod czystości CCC. Wyjaśniamy, co oznaczają te wartości i jak porównać je ze specyfikacją czystości z rysunku albo od odbiorcy.

### Klasy wielkości cząstek

W analizie świetlno-optycznej mierzy się najdłuższy wymiar każdej cząstki zebranej na filtrze i przypisuje ją do klasy wielkości oznaczonej literą. Dolna granica należy do klasy, górna – już do następnej.

Klasa Wielkość cząstki [µm]

B 5–15

C 15–25

D 25–50

E 50–100

F 100–150

G 150–200

H 200–400

I 400–600

J 600–1000

K 1000–1500

L 1500–2000

M 2000–3000

N 3000 i więcej

Specyfikacja czystości określa zwykle, ile cząstek w wybranych klasach jest dopuszczalnych na część albo na powierzchnię, oraz jak duża może być największa cząstka.

### Rodzaje cząstek

Poza wielkością liczy się rodzaj cząstki, bo różne cząstki stwarzają różne ryzyko:

- **cząstki metalicznie błyszczące** – zwykle wióry i opiłki metalu; najgroźniejsze dla hydrauliki, łożysk i elektroniki, dlatego specyfikacje często ograniczają je osobno,

- **cząstki niemetaliczne** – m.in. tworzywa, ścier, piasek i pozostałości materiałów ściernych,

- **włókna** – długie i cienkie cząstki, np. z tkanin i czyściw; w wyniku podaje się je osobno.

### Kod czystości CCC

Kod czystości części (Component Cleanliness Code, CCC) zapisuje wynik jednym ciągiem znaków, np. **CCC = A(B13/C12/D11/E9/F7/G5/H3/I00)**. Litera przed nawiasem mówi, do czego odniesiono liczbę cząstek: **A** – do 1000 cm² powierzchni części, **V** – do 100 cm³ objętości, **N** – do jednej części.

W nawiasie każda para to klasa wielkości i poziom zanieczyszczenia. Im wyższy poziom, tym więcej cząstek – każdy kolejny poziom oznacza w przybliżeniu dwa razy więcej cząstek niż poprzedni. Poziom 00 oznacza, że w danej klasie nie znaleziono żadnej cząstki.

### Masa zanieczyszczeń

Analiza grawimetryczna podaje masę zanieczyszczeń zebranych z części, zwykle w miligramach na część albo na 1000 cm² powierzchni. Masa i liczba cząstek mówią o różnych rzeczach, dlatego specyfikacje często wymagają obu wartości.

### Na co zwrócić uwagę, porównując wynik ze specyfikacją

- **metoda ekstrakcji** – natrysk ciśnieniowy, ultradźwięki, płukanie wewnętrzne albo wstrząsanie dają różne wyniki, dlatego metoda i jej parametry powinny być takie jak w specyfikacji albo w uzgodnionej procedurze,

- **test zaniku** – potwierdza, że wybrana ekstrakcja usuwa z części praktycznie wszystkie zanieczyszczenia: kolejne ekstrakcje dają coraz mniej cząstek, a ostatnia nie więcej niż 10% ich sumy,

- **wartość ślepej próby** – zanieczyszczenia wniesione przez samo badanie (ciecz, aparatura, otoczenie) muszą być wyraźnie mniejsze od mierzonych,

- **liczba części w próbce** – małe części bada się razem po kilka sztuk, żeby wynik był wiarygodny,

- **największa cząstka** – jedna cząstka większa od dopuszczalnej wystarczy, by część nie spełniła wymagań, nawet gdy liczby w klasach są niskie.

Sprawozdanie budzi wątpliwości albo specyfikacja czystości jest dopiero ustalana? Nasze akredytowane laboratorium (AB 1836) bada części wg VDA 19.1 i ISO 16232 i pomaga dobrać metodę badania do części.

### Powiązane usługi

- [Badania czystości technicznej](https://p4cinternational.com/czystosc-techniczna/badania-czystosci-technicznej/)

- [VDA 19.1 i ISO 16232: badanie czystości](https://p4cinternational.com/czystosc-techniczna/badanie-czystosci-vda-19-1-iso-16232/)

- [Wyposażenie laboratorium czystości technicznej](https://p4cinternational.com/czystosc-techniczna/wyposazenie-laboratorium-czystosci-technicznej/)

- [Szkolenia czystość techniczna](https://p4cinternational.com/czystosc-techniczna/szkolenia-czystosc-techniczna/)

### Najczęstsze pytania

Co oznacza zapis CCC = A(B13/C12/D11/…)?

To kod czystości części wg ISO 16232 i VDA 19.1. Litera A oznacza, że liczbę cząstek odniesiono do 1000 cm² powierzchni, a każda para w nawiasie to klasa wielkości cząstek (np. B: 5–15 µm) i poziom zanieczyszczenia w tej klasie – im wyższy poziom, tym więcej cząstek.

Jakie klasy wielkości cząstek opisuje VDA 19.1?

Od B (5–15 µm) do N (3000 µm i więcej). O klasie decyduje najdłuższy wymiar cząstki zmierzony w analizie świetlno-optycznej.

Czym są cząstki metalicznie błyszczące?

To cząstki, które w analizie świetlno-optycznej odbijają światło jak metal – zwykle wióry i opiłki. Są najgroźniejsze dla hydrauliki, łożysk i elektroniki, dlatego specyfikacje często ograniczają je osobno.